System andon czy oprogramowanie OEE: co zakład powinien kupić najpierw?

Wiadomo, że linia traci czas. Pytanie brzmi, które narzędzie kupić najpierw: system andon do wzywania pomocy czy oprogramowanie OEE do pomiaru strat. Oba są sprzedawane jako lekarstwo na przestoje i oba trafiają do tej samej pozycji w budżecie.

Ten poradnik jest dla kierowników zakładów, działów ciągłego doskonalenia (CI) i utrzymania ruchu, którzy podejmują tę decyzję: do czego służy każde narzędzie, kiedy które powinno być pierwsze, jak dzielą się danymi i ile dostępności kosztuje powolna reakcja.

Sprzedajemy Fabrico, chmurową platformę OEE i lekki MES, więc to jest perspektywa dostawcy. Nasze twierdzenia warto sprawdzać tak samo jak deklaracje każdego innego dostawcy.

System andon a oprogramowanie OEE: dwa różne zadania

Andon to wezwanie pomocy. Toyota opisuje to wprost: „Gdy maszyna się zatrzymuje, andon (tablica sygnalizacji problemów) zapala się, aby powiadomić pracowników o nieprawidłowości” (Toyota Production System (EN)). Lean Enterprise Institute dodaje to, co ważne dla kupującego: „Podświetlony numer wywołuje szybką reakcję lidera zespołu” (słownik LEI, andon (EN)). Cała wartość andonu leży w minutach po wystąpieniu problemu.

Oprogramowanie OEE działa w dłuższym horyzoncie. Rejestruje, kiedy linia pracowała, kiedy stała i dlaczego oraz ile dobrych sztuk wyprodukowała, a następnie szereguje straty według linii, zmiany i przyczyny. Jego wartość widać po tygodniach zbierania danych, podczas przeglądu strat.

Te dwa narzędzia nie są więc rywalami. Jedno skraca zatrzymanie, które trwa teraz. Drugie wskazuje, które zatrzymania wyeliminować na stałe. Wybór dotyczy kolejności, a nie tego, które wygrywa.

Więcej o każdym z nich na naszych powiązanych stronach: systemy andon w produkcji opisują, jak działa andon, a oprogramowanie OEE pokazuje, czego oczekiwać od narzędzia pomiarowego.

Najpierw andon, najpierw oprogramowanie OEE czy oba naraz

Najpierw system andon, jeśli:

• Operatorzy mówią, że czekają na mechanika, kontrolę jakości lub materiał, a nikt nie wie, jak długo.
• Problemy z bezpieczeństwem lub jakością wymagają kogoś przy linii w ciągu minut, a nie na następnym spotkaniu.
• Największe straty są już znane, a powolne reakcje są jedną z nich.

Najpierw oprogramowanie OEE, jeśli:

• Nie da się uszeregować strat albo każdy dział szereguje je inaczej.
• Zatrzymania są zapisywane na papierze, z opóźnieniem lub wcale, a duża ich część nie ma przyczyny.
• Planowane są projekty usprawnień i potrzebny jest punkt odniesienia do ich oceny.
• Większość przestojów to długie awarie lub przezbrojenia, a nie czekanie na pomoc.

Oba naraz, jeśli:

• Oczekiwanie jest długie i jednocześnie brakuje danych o stratach. Wtedy oba narzędzia powinny zapisywać do jednego rejestru zatrzymań, tak aby wezwanie i zatrzymanie były tym samym zdarzeniem, a nie dwoma rekordami, które nigdy się nie spotkają.
• Andon już działa, ale nie stoi za nim żaden pomiar. Warto dodać oprogramowanie OEE i rejestrować czas reakcji jako składową rekordu zatrzymania.

Prosta zasada: jeśli da się wymienić trzy największe straty wraz z liczbami, luka leży prawdopodobnie w reakcji. Jeśli nie, warto zacząć od pomiaru. Liczby pokażą, czy szybsza ścieżka wezwania jest warta inwestycji.

Chcą Państwo zobaczyć dane o zatrzymaniach, przyczyny i alerty działające razem? Zapraszamy na demo, warto zabrać listę stanowisk.

Grafika (po angielsku): andon, gdy zatrzymania czekają na pomoc; oprogramowanie OEE, gdy największe straty są nieznane; oba, gdy prawdziwe jest jedno i drugie, z jednym rejestrem zatrzymań.

Jak andon i oprogramowanie OEE dzielą się danymi

Wezwanie andon i zatrzymanie w OEE to często to samo zdarzenie widziane z dwóch stron. Andon widzi „potrzebna pomoc na stanowisku 4, mechanik”. Rekord OEE widzi „linia stoi 14 minut, przyczyna: zacięcie”. Po ich połączeniu otrzymuje się informację, której żadne z nich nie ma osobno: ile z tych 14 minut to czekanie, a ile naprawa.

Metoda OEE R.C. Hansena wyznacza tę samą granicę. Czas naprawy (repair time) liczy się od przybycia mechanika. Czas przywrócenia (restore time) liczy się od końca produkcji do jej wznowienia i obejmuje decyzję, wezwanie i dojście. Dostępność uwzględnia pełny czas przywrócenia, więc oczekiwanie już się w nim mieści.

Trzy zasady utrzymują wspólne dane w porządku:

• Bez podwójnego liczenia. Czekanie na pomoc nie jest nową kategorią strat. To składowa zatrzymania, przypisana do tej samej przyczyny. Jeśli doliczy się je osobno, straty przekroczą 100%.
• Te same słowa na obu listach. Jeśli typy wezwań andon i przyczyny przestojów mają te same nazwy, łączy się je bez tabeli mapowania.
• Jeden zegar. Oba systemy powinny korzystać z tego samego źródła czasu, aby wezwanie o 10:02 i zatrzymanie o 10:02 do siebie pasowały.

Badania nad inteligentnymi systemami lean traktują andon jako jeden z elementów szerszego przepływu danych. Artykuł w czasopiśmie Sensors opisuje rozwiązanie, w którym „operatorzy mogą ręcznie uruchamiać różne typy przycisków SLAE-ABOX w zależności od nieprawidłowości na stanowisku, aby wykonać odpowiednie funkcje Andon”, a wezwania do zespołu, jakości i obsługi maszyn są osobnymi typami (Ma, Wang i Zhao, Sensors, 2017 (EN)). Takie typowane wezwania ułatwiają połączenie z przyczynami przestojów.

Nasz powiązany poradnik o cyfrowym andonie w platformach MES i OEE szczegółowo opisuje ślad danych, a macierz eskalacji przestojów pokazuje, kogo i kiedy się wzywa. Ta strona dotyczy kolejności zakupu.

Ile dostępności kosztuje powolna reakcja: przykład obliczeń

Oto jedna zmiana na linii, z liczbami dobranymi tak, by pokazać arytmetykę. Dane poglądowe, przykładowe.

• Zmiana 480 minut z 30-minutową przerwą i bez zmiennika. Przerwa jest wyłączona, więc planowany czas produkcji wynosi 450 minut.
• Jedno planowane przezbrojenie trwające 30 minut.
• 10 zatrzymań wymagających pomocy. Każde czeka 6 minut na właściwą osobę, a potem naprawa trwa 8 minut.
• Idealne tempo 60 sztuk na minutę. Wydajność 85% i jakość 98%, takie same w obu przypadkach.

Przed. Przestój wynosi 10 × (6 + 8) = 140 minut. Czas pracy to 450 minus 30 minus 140, czyli 280 minut. Dostępność to 280 / 450 = 62,2%. OEE to 0,622 × 0,85 × 0,98 = 51,8%.

Po skróceniu ścieżki wezwania. Oczekiwanie spada do 2 minut na zatrzymanie, a naprawa nadal trwa 8. Przestój wynosi 10 × (2 + 8) = 100 minut. Czas pracy to 320 minut. Dostępność to 320 / 450 = 71,1%. OEE to 0,711 × 0,85 × 0,98 = 59,2%.

Można to sprawdzić drugim sposobem, na podstawie dobrych sztuk. Przed: 280 × 60 × 0,85 × 0,98 = 13 994 dobre sztuki. Przy idealnym tempie to 233,2 minuty doskonałej produkcji, a 233,2 / 450 = 51,8%, czyli to samo OEE. Po: 15 994 dobre sztuki, około 2 000 więcej na zmianę z tej samej maszyny i przy tych samych naprawach.

Straty razem z OEE muszą sumować się do 100%. W przypadku „przed” tak jest:

51,8 + 6,7 + 13,3 + 17,8 + 9,3 + 1,1 = 100,0%. Oczekiwanie to 60 ze 140 minut przestoju, więc 43% przestoju to tutaj czekanie, a nie naprawa. To jest liczba, w którą celuje andon i którą narzędzie OEE potrafi pokazać. Pełną metodę opisuje nasza strona o obliczaniu OEE.

Dwa zastrzeżenia. Dodatkowe sztuki zamieniają się w pieniądze tylko wtedy, gdy ta linia jest wąskim gardłem, a produkcję da się sprzedać, więc minuty należy wyceniać na wąskim gardle. Poza tym własny podział może być inny: jeśli oczekiwanie to niewielka część, a problemem jest naprawa, szybsza ścieżka wezwania niewiele pomoże.

Najpierw warto zmierzyć udział oczekiwania. Przed zakupem któregokolwiek narzędzia warto przez tydzień zapisywać godzinę wezwania i godzinę przybycia dla zatrzymań wymagających pomocy, nawet na papierze. Jako praktyczna wskazówka, a nie benchmark: jeśli czekanie to więcej niż mniej więcej jedna trzecia przestojów, ścieżka wezwania jest pierwszą dźwignią. Jeśli udział jest mały, lepiej zacząć od danych o stratach.

Lista kontrolna: osiem pytań przed zakupem któregokolwiek z nich

Te pytania warto zadać każdemu dostawcy i własnemu zespołowi. Sprawdzają się przy narzędziach andon, oprogramowaniu OEE i platformach, które deklarują jedno i drugie.

1. Czy rekord zatrzymania przechowuje oczekiwanie i naprawę jako osobne czasy, pod jedną przyczyną?
2. Czy typy wezwań andon i przyczyny przestojów mogą korzystać z jednej listy?
3. Kto dostaje alert, jakim kanałem i co się dzieje, jeśli nikt nie zareaguje?
4. Skąd pochodzi sygnał zatrzymania: z maszyny, czujnika, od człowieka czy ze zliczania kamerą?
5. Jak operator dodaje przyczynę i ile dotknięć ekranu zajmuje to przy linii?
6. Czy widać czas reakcji w podziale na zmiany, linie i typy wezwań, a nie tylko średnią?
7. Jak dane wychodzą z systemu: API, webhooki, eksport plików?
8. Kto po naszej stronie odpowiada za reakcję na wezwanie, a kto za cotygodniowy przegląd strat?

Ostatnie pytanie jest dla własnego zespołu. Andon, na który nikt nie odpowiada, uczy ludzi, żeby przestali go używać. Raport OEE, którego nikt nie przegląda, staje się ekranem na ścianie.

Przy porównywaniu produktów więcej dają nasze strony dla kupujących: oprogramowanie cyfrowego systemu andon, przegląd oprogramowania OEE, oprogramowanie do monitorowania maszyn oraz oprogramowanie do codziennego zarządzania.

Gdzie pasuje Fabrico

Fabrico to oprogramowanie OEE i lekki MES. Oto, co robi dziś, a czego nie robi.

• Zatrzymania i liczniki pochodzą ze sterownika PLC linii albo, na starszych maszynach, z urządzenia IoT Fabrico z zewnętrznymi czujnikami. Operator oznacza przyczynę zatrzymania na tablecie lub telefonie.
• Straty są pokazywane według przyczyny zatrzymania i w pieniądzu, więc cotygodniowy przegląd zaczyna się od największej straty.
• Alerty: przegląd produktu wymienia powiadomienia push, w aplikacji i e-mail, z regułami określającymi, kto i o czym jest informowany.
• Eksport danych: REST API, webhooki oraz eksport do Excela lub CSV, dzięki czemu dane o zatrzymaniach mogą funkcjonować obok już działającego andonu.
• Dodatek kamerowy: kamery AI (dodatek) zliczają produkcję na stanowiskach ręcznych lub na maszynach bez użytecznego sygnału. Obraz wideo jest przesyłany strumieniowo na żądanie i w standardowej konfiguracji nie jest przechowywany. Szczegóły: dodatek computer vision.

Jeśli potrzebne są kolumny sygnalizacyjne, przyciski wezwania lub poziomy eskalacji, warto zapytać podczas demo, jak obsługiwane są alerty i wezwania andon, i sprawdzić to na prawdziwym wezwaniu. Wykrywanie zatrzymań przez kamery jest w planach rozwoju, a nie funkcją dostępną dziś.

Jeśli plan zakłada najpierw pomiar, a później szybszą ścieżkę wezwania, nasza strona o lekkim MES pokazuje, jak elementy łączą się w jednym systemie. Dla linii FMCG z ręcznym pakowaniem: computer vision w produkcji FMCG.

O co kupujący pytają dalej

Czy oprogramowanie OEE może zastąpić system andon?

Samo w sobie nie. Oprogramowanie OEE pokazuje po fakcie, gdzie uciekł czas. Andon sprowadza właściwą osobę na linię teraz. Niektóre narzędzia OEE i lekkie systemy MES wysyłają alerty, gdy linia staje, co pokrywa część zadania andonu. Warto sprawdzić, czy alert dociera do konkretnej, wskazanej osoby wystarczająco szybko i czy ktoś odpowiada za reakcję.

Czy czas reakcji jest częścią dostępności w OEE?

Tak. Czekanie na pomoc odbywa się, gdy linia stoi, więc mieści się w czasie przestoju danego zatrzymania. Zatrzymanie należy rozbić na oczekiwanie i naprawę, a nie traktować czekania jako osobnej straty. Jeśli doliczy się je osobno, te same minuty zostaną policzone dwa razy.

Czy wezwania andon i przyczyny przestojów w OEE powinny korzystać z tej samej listy?

Tam, gdzie to możliwe, warto mieć jedną listę. Jeśli typy wezwań andon to mechanik, jakość lub materiał, a lista przyczyn przestojów używa tych samych słów, oba zbiory danych łączą się bez tabeli mapowania. Lista andon powinna być krótka, bo operatorzy wybierają z niej pod presją.

Co zwraca się szybciej?

To zależy od tego, gdzie uciekają minuty. Jeśli długie oczekiwanie to duża część przestojów, szybsza ścieżka wezwania szybko odzyskuje czas. Jeśli nie wiadomo, gdzie uciekają minuty, najpierw oprogramowanie OEE, bo nie da się uszeregować tego, czego się nie mierzy. Warto to policzyć na własnych danych ze zmian, a nie na średniej podanej przez dostawcę.

Jak Fabrico obsługuje wezwania andon i alerty?

Przegląd produktu Fabrico wymienia powiadomienia push, w aplikacji i e-mail, z regułami określającymi, kto i o czym jest informowany. Jeśli potrzebne są kolumny sygnalizacyjne, przyciski wezwania lub poziomy eskalacji, warto zapytać podczas demo, jak obsługiwane są alerty i wezwania andon, i sprawdzić to na prawdziwym wezwaniu.

Czy do któregokolwiek z nich potrzebny jest nowy sprzęt?

Nie zawsze. Podstawowy andon może być przyciskiem lub ekranem tabletu. Oprogramowanie OEE potrzebuje sygnału pracy i licznika z maszyny: ze sterownika PLC, czujnika lub licznika. Na stanowiskach ręcznych lukę może wypełnić osoba albo zliczanie kamerą.

Chcą Państwo zobaczyć zatrzymania, przyczyny i alerty na linii podobnej do własnej? Zapraszamy na demo.