Koszt utrzymania zapasów: wzór, składniki i jak go zmniejszyć

Koszt utrzymania zapasów (zwany też kosztem magazynowania) to całkowity koszt przechowywania towaru na półce przez rok, wyrażony w walucie lub jako procent średniej wartości zapasów. W różnych branżach zazwyczaj wynosi od 15 do 30 procent wartości zapasów rocznie, co zaskakuje zespoły, które instynktownie traktują zapas jako bezpłatny po jego zakupie. Każde euro zapasu cicho pochłania gotówkę, zanim zostanie użyte.

Cztery składniki kosztu utrzymania

• Koszt kapitału: pieniądze związane w zapasach nie są dostępne na nic innego. Zwykle to największy udział, wyceniany według kosztu kapitału firmy.
• Przechowywanie i obsługa: powierzchnia magazynowa, regały, energia oraz pracownicy zajmujący się przyjęciem, przemieszczaniem, liczeniem i kompletowaniem zapasów.
• Koszty usług: ubezpieczenie wartości zapasów, podatki tam, gdzie mają zastosowanie, oraz systemy i administracja zajmujące się nimi.
• Koszty ryzyka: obsolescencja, psucie się i przekroczenie terminu przydatności, uszkodzenia oraz ubytki. W przypadku części zamiennych dominuje obsolescencja: części przeżywają maszyny, do których pasują.

Wzór

Wskaźnik kosztu utrzymania = (koszt kapitału + koszt przechowywania + koszt usług + koszt ryzyka) podzielone przez średnią wartość zapasów. Roczny koszt utrzymania w walucie = wskaźnik kosztu utrzymania × średnia wartość zapasów. Wskaźnik jest istotny, ponieważ zamienia statyczną wielkość z bilansu w roczny rachunek, który można porównać z kosztami zamówień, kosztami braków i projektami poprawy.

Przykład: roczny rachunek magazynu

Zakład utrzymuje średnio 500 000 euro części zamiennych i materiałów eksploatacyjnych. Koszt kapitału przy 8 procentach daje 40 000 euro. Przechowywanie i obsługa (zamykany magazyn, jedna osoba na pół etatu, współdzielone koszty magazynu) łącznie wynoszą 30 000 euro, czyli 6 procent. Ubezpieczenie i administracja dodają 15 000 euro (3 procent).

Umorzenia z tytułu obsolescencji i ubytki średnio wynosiły 25 000 euro rocznie (5 procent). Razem: 110 000 euro rocznie, stopa kosztu utrzymania 22 procent. Trzymanie jednej przekładni o wartości 1 000 euro na półce kosztuje więc około 220 euro rocznie.

Ta liczba zmienia decyzje: roczna „premia” 220 euro jest wyraźnie opłacalna dla krytycznej części o długim czasie dostawy, i wyraźnie nieopłacalna dla części, którą dostawca dostarcza następnego dnia.

Koszt utrzymania w magazynach MRO

Zapasy produkcyjne obracają się; MRO i zapasy części zamiennych często nie, dlatego koszt utrzymania uderza przede wszystkim w magazyny utrzymania ruchu. Wolno rotujące części mogą leżeć przez lata, a znaczący ich odsetek staje się zapasem martwym , gdy sprzęt zostaje wycofany.

Zdyscyplinowane zarządzanie częściami zamiennymi , dokładna historia zużycia i rzetelne przeglądy umorzeń zapobiegają temu, by składnik ryzyka cicho pochłaniał budżet magazynu. Niski wskaźnik rotacji zapasów dla pozycji niekrytycznych jest zazwyczaj pierwszym objawem wartym zbadania.

Jak zmniejszyć koszt utrzymania

• Dopasuj wielkość zamówień: ekonomiczna ilość zamówienia (EOQ) jawnie stawia koszt utrzymania wobec kosztu zamawiania.
• Ustal zapas bezpieczeństwa na podstawie mierzonego popytu i zmienności czasu realizacji zamiast intuicji, i przeglądaj go w miarę poprawy niezawodności.
• Segmentuj za pomocą analizy ABC: ścisła kontrola i niższe stany dla pozycji A o dużej wartości, proste zasady dla pozycji C.
• Przenieś wybrane pozycje do zarządzania zapasami przez dostawcę (VMI) lub na konsygnację, gdzie dostawca ponosi koszty zapasów aż do ich użycia.
• Atakuj stronę popytową: lepsza konserwacja prewencyjna i mniej awarii zmniejszają ilość części zamiennych, które magazyn musi zabezpieczać.

Kompromis: koszt utrzymania vs koszt braków

Koszt utrzymania to tylko połowa równania. Zbyt agresywne ograniczanie części zamiennych zamienia widoczny koszt przechowywania na okazjonalny, lecz znacznie większy rachunek za przestoje, gdy brakuje krytycznej części; nasze porównanie kosztu braków vs kosztu utrzymania części analizuje tę równowagę. Wyjściem z domysłów są dane: rzeczywiste wskaźniki użycia, rzeczywista krytyczność sprzętu i rzeczywiste koszty przestojów.

Fabrico pomaga po obu stronach tego kompromisu: jego CMMS śledzi użycie części zamiennych względem zleceń roboczych i aktywów, a monitorowanie OEE w czasie rzeczywistym kwantyfikuje, ile naprawdę kosztuje przestój, więc decyzje o magazynowaniu opierają się na liczbach zamiast na strachu.

Najczęściej zadawane pytania

Jaki jest typowy procent kosztu utrzymania?

Większość publikowanych wartości mieści się między 15 a 30 procent średniej wartości zapasów rocznie, przy czym 20, 25 procent to powszechny domyślny wskaźnik planistyczny. Magazyny bogate w części zamienne często mają wyższe wartości niż zapasy produkcyjne, ponieważ ryzyko obsolescencji jest większe.

Czy koszt utrzymania jest tym samym co koszt magazynowania?

Tak, terminy są używane zamiennie. Oba opisują całkowity roczny koszt posiadania zapasów: kapitału, przechowywania i obsługi, kosztów usług oraz kosztów ryzyka, takich jak obsolescencja i ubytki.

Jak obliczyć koszt utrzymania dla pojedynczego przedmiotu?

Pomnóż wartość jednostkową przedmiotu przez wskaźnik kosztu utrzymania. Przy stopie 22 procent łożysko warte 400 euro kosztuje około 88 euro rocznie za przechowywanie. Przy decyzjach o magazynowaniu porównaj to z kosztem przestoju wynikającym z braku tej części w momencie awarii urządzenia.

Podstaw każdą decyzję o stanach magazynowych na rzeczywistych danych o użyciu i kosztach przestojów. Zarezerwuj demo Fabrico.